Тұрғын үй бағасы төмендей ме? Сарапшылар пікірі
Қазақстанда тұрғын үй бағасының өсуі мен ипотеканың қолжетімділігі соңғы жылдары жиі талқыланып келеді. 2026 жылы бұл нарықта түбегейлі өзгерістер бола ма, әлде қазіргі үрдіс сақтала ма? Сарапшылардың болжамына сүйене отырып, алдағы кезеңдегі негізгі тенденциялар сараланды.
Ипотека неге қымбат күйінде қалуы мүмкін?
Қаржы нарығындағы басты факторлардың бірі – базалық мөлшерлеме. Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесі жоғары деңгейде сақталған жағдайда, коммерциялық банктер де ипотекалық несиені төмен пайызбен ұсына алмайды. Осыған байланысты 2026 жылы ипотека бойынша пайыздық мөлшерлемелердің айтарлықтай төмендеуі күтілмейді.
Сарапшылардың пікірінше, қазіргі экономикалық жағдайда банктер үшін ұзақ мерзімді әрі төмен пайызды ипотекалық несие ұсыну тәуекелі жоғары. Сондықтан нарықта қолданыстағы бағдарламалар сақталғанымен, жаңа жеңілдетілген ипотекалық өнімдердің пайда болуы екіталай.
Тұрғын үй бағасы төмендей ме?
Мамандар 2026 жылы пәтер бағасының күрт төмендеуін күтуге негіз жоқ екенін айтады. Бұған бірнеше фактор әсер етіп отыр. Атап айтқанда, тұрғын үйге деген сұраныстың жоғары болуы, қолжетімді тұрғын үй қорының жеткіліксіздігі, сондай-ақ құрылыс материалдары мен жұмыс күшінің қымбаттауы бағаға тікелей ықпал етуде.
Қазақстан риэлторлар қауымдастығы президентінің кеңесшісі Нина Лукьяненко 2025 жылдың қорытындысы бойынша ірі қалаларда тұрғын үй нарығында қалыпты өсім байқалғанын, ал өңірлерде баяу қозғалыс болғанын атап өтті.
Оның айтуынша, өткен жылы жаңа салынған үйлердің бағасы мегаполистерде орта есеппен 6–8 пайызға қымбаттаған. Ал аймақтарда нарық белсенділігі төмен деңгейде қалып, баға өсімі айқын байқалмаған.
Сондай-ақ жыл басындағы сатылымдар мен мәмілелер санының азаюы дәстүрлі құбылыс ретінде бағаланды. Қаңтар мен ақпан айларында сатып алушылар қаржылық жоспарларын қайта қарап, жаңа экономикалық және реттеуші шешімдерді күтетіндіктен, наурызға дейінгі кезеңде нарықтағы белсенділік төмендейді.
Ипотека арқылы үй алатындар аз ба?
Қазақстанда тұрғын үй сатып алудың шамамен үштен бірі ғана ипотека арқылы жүзеге асады. Оның негізгі бөлігі мемлекеттік қолдау тетіктері бар бағдарламаларға тиесілі. Ал нарықтық, яғни жоғары пайызды ипотеканың үлесі төмен болып отыр.
Бұл ипотеканың көпшілік үшін әлі де қымбат қаржы құралы екенін көрсетеді. Осы себепті көптеген азамат баспана алу кезінде жеке жинаққа немесе балама қаржыландыру көздеріне жүгінуге мәжбүр.
Баспана сарапшысы Айгүл Дүйсенова халық бұрын ипотеканы тиімсіз деп қабылдағанын айтады. Оның пікірінше, қазіргі таңда мемлекет тарапынан ұсынылып отырған бағдарламалар жағдайды біршама жеңілдеткен.
Сарапшылар қандай кеңес береді?
Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов жоғары базалық мөлшерлеме кезеңінде ипотекалық несие алуға асықпауға кеңес береді. Оның айтуынша, инфляция төмендеген сайын базалық мөлшерлеме де азайып, банктердің пайыздық мөлшерлемесі төмендейді.
Ал Айгүл Дүйсенова ипотека рәсімдеу кезінде несие тарихының маңыздылығына назар аударады. Сарапшының пікірінше, бастапқы жарна енгізіп, ипотека арқылы үй алу қаржылық жүктемені тиімді бөлуге мүмкіндік береді. Ал қолма-қол ақшаға үй алуды жоспарлаған жағдайда, нарықты жан-жақты зерттеу қажет.
Қорытынды
2026 жылы Қазақстандағы ипотека және тұрғын үй нарығында түбегейлі өзгерістер күтілмейді. Пәтер бағасы біртіндеп өсуін жалғастыруы мүмкін, ал ипотека бұрынғыдай шектеулі топ үшін ғана қолжетімді болып қала береді. Сондықтан баспана мәселесінде әр азамат өз қаржылық мүмкіндігін ескеріп, ұзақ мерзімді әрі салмақты шешім қабылдауы қажет.