Ерте танылған талант

Жамбыл ақындықты қартайғанда бастады деген түсінік шындыққа жанаспайды. Ақынның өзі:
«Он бесте-ақ домбыраны алдым қолға…» - деп жырлайды.
Жасөспірім шағында-ақ топқа түсіп, айтыс өнерінде жарқыраған ол «Шағым» өлеңінде дүмше молдаларды сынап, қоғамға сергек көзқарасын танытты. Бұл — оның ерте қалыптасқан азаматтық ұстанымының дәлелі.

Ұстаз өнегесі

Жыр жолындағы ең үлкен мектебі - Сүйінбай Аронұлы.
«Менің пірім - Сүйінбай, сөз сөйлемен сыйынбай» деген Жамбыл ұстазының батасын алып, айтыстың биік жолына түсті. 1897 жылғы Құлмамбетпен айтысында ол ру намысын емес, ел бірлігі мен батырлықты жырлап, халықтық поэзияның бағытын айқындады.

Эпик жыршы феномені

Жамбыл - тек айтыскер емес, эпикалық жыршы. Ол «Көроғлы», «Манас», «Қыз Жібек», «Ер Төстік» секілді дастандарды жатқа айтып, зерттеушілердің бағалауынша, жадында миллион жолға жуық жыр сақтаған. Бұл - сирек кездесетін феномен.

Халық мүддесі - басты өлшем

1913 жылы Романовтар әулетінің мерейтойында патшаны мадақтаудан бас тартып, халық батырларын жырлауы - оның азаматтық батылдығын көрсетті. 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалысы кезеңінде де ел жағында болды.

Даңқ пен дәуір

1936 жылы «Правда» газетінде «Туған елім» толғауы жарияланғаннан кейін Жамбыл бүкілодақтық деңгейде танылды. 90 жастан асқанда әлемге әйгілі болды. Оның «Ленинградтық өрендерім!» жыры Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары қоршаудағы қалаға рух берді. Бұл туынды Санкт-Петербург (сол кездегі Ленинград) көшелеріне плакат болып ілінгені белгілі.

Мәңгілік мұра

Жамбыл 1945 жылы 22 маусымда дүние салды. Алматы облысындағы үйі бүгінде әдеби-мемориалдық музейге айналған. Тараз қаласы мен Қазақстанның бір облысы оның есімімен аталады.

Жамбыл - дәуірдің жыршысы ғана емес, дәуірді жырмен жасаған тұлға. Ол зар заманнан кеңестік кезеңге дейінгі тарихи өзгерістерді бастан өткерді. Бірақ қай уақытта да бір шындықтан айнымады:

«Жамбыл - менің жай атым,
Халық - менің шын атым».

180 жылдық мерейтой - тек тарихи дата емес. Бұл - қазақ рухының, жыр дәстүрінің, халықтық поэзияның өміршеңдігін айғақтайтын тағзым күні.