Бүгін, 11:24
Мемлекеттің беріктігі тек мықты заңдармен немесе тиімді мемлекеттік аппаратпен ғана өлшенбейді. Оның ең басты көрсеткіші - халықтың билікке деген сенімі. Ал бұл сенім ертеден Құрылтай сынды маңызды алаңда айқындалған.Онда бұқара өз ойы мен пікірін ашық жеткізіп, мемлекеттік іскен тікелеу өз үнін қосқан.
Бүгінде Қазақстан жаңа саяси даму кезеңіне аяқ басты. Конституциялық реформалардың нәтижесінде елде қоғамдық қатысу тетіктері кеңейіп, мемлекеттік институттардың мазмұны жаңаруда. Осындай маңызды өзгерістердің бірі - Құрылтай депутаттарын сайлау. Бұл тек жаңа өкілді органды жасақтау емес. Бұл - қоғамның саяси еркін нақты іске асыратын, азаматтардың үні мемлекеттік саясаттың ажырамас бөлігіне айналатын тарихи кезең.
Тәуелсіздіктің алғашқы жылдары Қазақстан үшін басты міндет - мемлекеттілікті нығайту, экономиканы тұрақтандыру және егемендіктің негізін қалыптастыру болды. Сол кезеңде мемлекеттік басқарудың орталықтандырылған моделі уақыт талабына сай шешім ретінде қызмет етті.
Алайда уақыт өзгерді. Экономика дамыды, азаматтық қоғам күшейді, халықтың саяси белсенділігі артты. Қоғам енді тек мемлекеттік шешімдердің орындалуын ғана емес, олардың қабылдану үдерісіне де қатысуды талап ете бастады. Бұл - демократиялық эволюцияның табиғи кезеңі.
Соңғы жылдары жүзеге асқан конституциялық реформалар дәл осы қоғамдық сұраныстың нәтижесіне айналды. Олар мемлекеттік институттарды жаңғыртып қана қойған жоқ, азаматтардың ел басқару ісіне қатысу мүмкіндігін айтарлықтай кеңейтті. Құрылтай институтының қалыптасуы - осы өзгерістердің ең маңызды нәтижелерінің бірі.
Құрылтай депутаттарын сайлау дәл осы қағидатты жаңа деңгейге көтереді. Әрбір берілген дауыс - белгілі бір саяси курсқа көрсетілген қолдау ғана емес. Ол азаматтың елдің болашағына, реформалардың бағытына және мемлекеттік саясаттың басымдықтарына қатысты ұстанымын білдіреді.
Осылайша сайлау қоғамдағы әртүрлі пікірлердің, әлеуметтік топтардың және өңірлік ерекшеліктердің мемлекеттік басқару жүйесінде көрініс табуына мүмкіндік береді. Бұл саяси инклюзивтілікті арттырып, қоғамдық сұраныстың институционалдық деңгейде ескерілуіне жол ашады.
Қазіргі демократиялық мемлекеттерде сайлау тек билікті қалыптастыру рәсімі емес. Ол қоғам мен мемлекет арасындағы тұрақты байланысты қамтамасыз ететін негізгі механизмге айналды.
Әлемдік саясаттанушылардың пікірінше, XXI ғасырдағы табысты мемлекеттердің басты ерекшелігі - азаматтардың мемлекеттік шешімдерге тұрақты қатысуына жағдай жасайтын институттардың болуы.
Еліміздегң реформалардың негізгі мақсаты мемлекеттік институттардың тиімділігімен қатар, қоғамның сенімін күшейту. Қоғамдық қатысудың кеңеюі басқару сапасын арттырып, саяси жүйенің орнықтылығын қамтамасыз етеді.
Бүгінгі таңда қоғамдық тұрақтылық тек экономикалық өсіммен ғана анықталмайды. Оның маңызды өлшемдерінің бірі - азаматтардың мемлекетпен өзара сенімді қарым-қатынасы.
Міне, дәл осы жерде Құрылтайдың рөлі ерекше байқалады. Бұл институт қоғамдағы түрлі әлеуметтік топтардың, өңірлердің, кәсіби қауымдастықтардың және азаматтық бастамалардың ортақ пікірін мемлекеттік деңгейде тоғыстыруға мүмкіндік береді. Нәтижесінде мемлекеттік саясат қоғамның нақты сұранысына жақындай түседі.
Құрылтай сайлауы - тек жай ғана саяси науқан емес. Бұл - Қазақстанның жаңа саяси мәдениетін қалыптастыратын, қоғамдық консенсусты нығайтатын және азаматтардың мемлекет тағдырына ортақ жауапкершілігін арттыратын тарихи белес. Бұл науқан сонысымн де құнды.
