Бүгін, 15:02
Қазақ халқының өткенін зерттеп, түркі жұртының тамырына үңіліп, тарихи жадыны жаңғыртуға елеулі үлес қосқан тұлғалардың бірі – Қойшығара Салғараұлы. Ол – жазушы, тарихшы-этнограф, публицист, тарих ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, деп хабарлайды baq-orda.kz.
Ауылдан басталған еңбек жолы
Қойшығара Салғараұлы 1939 жылғы 1 сәуірде Қостанай облысының Жангелдин ауданына қарасты Көкалат ауылында дүниеге келген. Еңбек жолын журналистика саласынан бастаған ол баспасөзде, радиода және теледидарда қызмет атқарды. Кейін «Егемен Қазақстан» газетінде тілші әрі бөлім меңгерушісі болып жұмыс істеді. 1990-жылдары ғылыми-зерттеу және мемлекеттік қызмет салаларында еңбек етіп, Қазақстанның Қытайдағы елшілігінде мәдениет жөніндегі кеңесші болды.
Журналистикадағы тәжірибесі оның тарихи тақырыптарға тереңірек үңілуіне ықпал етті. Ол қазақ халқының шығу тегі, ұлттық болмысы мен түркі жұртының ортақ тарихын зерттеуге ден қойды.
Тарихтың тереңіне үңілген зерттеуші
Қойшығара Салғараұлының есімін танытқан еңбектердің қатарында «Алтын тамыр», «Көмбе», «Қазақтың қилы тарихы», «Қазақтар» роман-эссесі бар. Сондай-ақ «Қазақ қазақ болғанға дейін» және «Қазақ қазақ болғаннан кейін» атты еңбектері жарық көрген.
Автор шығармаларында халықтың тарихи тамырын, қалыптасу жолын және ұлттық сананың ерекшеліктерін зерделейді. Ол көне жазба деректерді, аңыздарды, тілдік материалдарды салыстыра отырып, түркі халықтарының арғы тарихына қатысты сауалдарға жауап іздеді.
«Қазақтар» трилогиясы қаламгердің шығармашылық жолындағы маңызды еңбектерінің бірі саналады. Осы туындысы үшін ол 1996 жылы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығына ие болды.
Түркі өркениетінің тарихын зерттеу
Ғалымның зерттеулері қазақ тарихымен ғана шектелмейді. Ол түркітілдес халықтардың арғы тарихын, мәдени байланыстарын және өркениеттік сабақтастығын зерттеуге де айрықша көңіл бөлді.
2024 жылы Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде Қойшығара Салғараұлының 85 жылдығына арналған «Дала өркениеті: тарих, мәдениет, тағылым» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференция өтті. Жиын барысында ғалымның «Адамзат өткен ұзақ жол» атты екі кітабы таныстырылды.
Аталған еңбектерде түркі халықтарының тарихына қатысты мифологиялық, тілдік және көне жазба деректер қарастырылып, олар өзге ғылыми салалардың зерттеулерімен сабақтастырыла талданған. Бұл – автордың тарихи құбылыстарды кең ауқымда қарастыруға ұмтылғанын көрсетеді.
Таразда тарихи-танымдық кездесу өтті
Қойшығара Салғараұлының шығармашылығы мен тарихи зерттеулеріне арналған тағылымды кездесулердің бірі Тараз қаласында өтті. «Тарих тағылымы – ұрпаққа аманат» тақырыбындағы тарихи-танымдық кеште көрнекті қаламгер, тарихшы-этнографпен жүздесуге зиялы қауым өкілдері, тарихшылар, әдебиеттанушылар мен оқырмандар қатысты.
Кездесудің негізгі мақсаты – қазақ тарихын тереңірек таныту, ұлттық мұраның маңызын ұғындыру және тарихи сананы ұрпақ жадында сақтау. Шара барысында ғалымның шығармашылығы мен зерттеулеріне назар аударылып, тарихты танудың және рухани құндылықтарды кейінгі буынға жеткізудің маңызы сөз болды.
Мұндай кездесулер қаламгер мен оқырман арасындағы байланысты нығайтып қана қоймай, жас ұрпақтың ел тарихына деген қызығушылығын арттыруға мүмкіндік береді.
Ұлттық мұраны ұлықтаған тұлға
Қойшығара Салғараұлы – Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, тарих ғылымдарының докторы, профессор. Ол Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты атанып, «Күлтегін» сыйлығымен марапатталған. Ғалымның еңбектері қазақ тарихын зерттеу мен ұлттық мұраны насихаттауға арналған маңызды дүниелердің қатарында.
Қаламгердің өмір жолы журналистикадан басталып, әдебиет пен тарихи зерттеулерге ұласты. Ол қазақ халқының өткенін зерделеуге, түркі әлемінің тарихын танытуға және ұлттық сананың тамырын түсіндіруге ғұмырын арнады.
Қойшығара Салғараұлының шығармашылық мұрасы – өткенді тануға, тарихи деректерге сын көзбен қарауға және ұлттық құндылықтарды бағалауға үндейтін рухани қазына. Оның еңбектері арқылы тарихқа қызығушылық танытқан оқырман халықтың өткені мен бүгінінің арасындағы сабақтастықты тереңірек түсіне алады.
