6 мамыр, 2026
Ғылым мен бизнестің өзара ықпалдастығы – кез келген елдің экономикалық дамуы мен инновациялық әлеуетін айқындайтын маңызды факторлардың бірі. Бүгінде Қазақстанда осы бағыттағы жұмыстар жаңа деңгейге көтеріліп, ғылыми зерттеулердің нақты өндіріс пен кәсіпкерлік қызметке енгізілуіне басымдық берілуде. Бұл өз кезегінде экономиканың сапалы өсуіне, жаңа технологиялардың пайда болуына және бәсекеге қабілеттіліктің артуына мүмкіндік беріп отыр, деп хабарлайды baq-orda.kz.
Соңғы жылдары ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарды қаржыландыру көлемі айтарлықтай ұлғайды. Егер 2020 жылы бұл бағытқа 2,1 миллиард теңге бөлінсе, бүгінде көрсеткіш 6,1 миллиард теңгеден асып отыр. Бұл ғылым саласына деген мемлекеттік қолдаудың күшейгенін және ғылыми әзірлемелердің ел экономикасындағы рөлінің артып келе жатқанын көрсетеді.
Қазіргі таңда ғылыми идеяларды коммерцияландыруға ерекше көңіл бөлінуде. Бұрын зертханалар мен ғылыми орталықтарда жасалған көптеген жобалар өндіріс пен нарыққа жол таба алмай келсе, бүгінде бұл бағытта нақты тетіктер қалыптасуда. Ғылыми нәтижелерді өндіріске енгізу арқылы кәсіпорындардың тиімділігі артып, жаңа өнімдер мен қызмет түрлерін дамытуға мүмкіндік туып отыр.
Бұл үдерісте кәсіпкерлерге жасалып отырған қолдаудың маңызы зор. Әсіресе ғылыми-зерттеу жұмыстарына жұмсалған шығындарды салықтық шегерімдерге енгізу тетігі бизнестің ғылымға деген қызығушылығын арттыруда. Енді кәсіпорындар ғылыми жобаларға инвестиция салу арқылы салық салынатын табысын 200 пайызға дейін төмендете алады. Мұндай ынталандыру шаралары кәсіпкерлердің инновациялық жобаларға белсенді қатысуына жол ашып отыр.
Ғылым мен бизнестің байланысын нығайтуда жоғары оқу орындарының рөлі де ерекше. Университеттер тек білім беру орталығы ғана емес, жаңа технологиялар мен ғылыми жаңалықтардың қайнар көзіне айналуда. Бүгінде көптеген оқу орындары өндіріс орындарымен бірлескен жобаларды жүзеге асырып, нарық сұранысына бейімделген ғылыми әзірлемелерді ұсынуда.
Осы бағыттағы маңызды бастамалардың бірі – Кәсіпкерлер палатасы мен М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті арасындағы ынтымақтастық. Тараптар арасында жасалған меморандум ғылым мен кәсіпкерлік арасындағы әріптестікті жаңа деңгейге көтеруге мүмкіндік береді. Бұл құжат ғылыми зерттеулерді коммерцияландыруға, инновациялық жобаларды қолдауға және кәсіпорындардың ғылыми әлеуетті тиімді пайдалануына жол ашады.
Мамандардың пікірінше, ғылым мен бизнестің тиімді ықпалдастығы ел экономикасының тұрақты дамуына негіз болады. Өйткені ғылыми жаңалықтар өндіріске енгізілген кезде еңбек өнімділігі артып, жаңа жұмыс орындары ашылады және жоғары қосылған құны бар өнімдер өндіруге мүмкіндік туады.
Жалпы алғанда, бүгінде ғылым мен кәсіпкерліктің өзара байланысын нығайтуға қажетті барлық алғышарттар қалыптасып келеді. Ендігі міндет – осы мүмкіндіктерді тиімді пайдаланып, инновациялық мәдениетті қоғамда кеңінен орнықтыру. Бұл бағыттағы жүйелі жұмыстар Қазақстан экономикасының жаңа сапалық деңгейге көтерілуіне, технологиялық дамуға және халықаралық бәсекеге қабілеттіліктің артуына берік негіз қалайды.
