Бүгін – Ұлыстың ұлы күні, барша түркі халықтарына ортақ, тамыры тереңге кеткен әз-Наурыз мейрамы. Табиғат түлеп, күн мен түн теңелетін бұл мереке – жаңару мен жаңғырудың, береке мен бірліктің символы. Қазақ халқы үшін Наурыз тек күнтізбедегі дата емес, ол – өмір салтымен біте қайнасқан рухани құндылық, деп хабарлайды baq-orda.kz.
Көне дәуірден жеткен мереке
Наурыздың тарихы мыңжылдықтар қойнауына кетеді. Ғалымдардың пікірінше, бұл мейрам зороастризм дәуірінен бастау алып, кейін түркі халықтарының мәдениетімен сабақтасып, ұрпақтан-ұрпаққа жалғасқан. Көшпенді қазақ халқы үшін көктемнің келуі – тіршіліктің қайта жандануы, жаңа жылдың бастауы саналған.
Ежелден бұл күні халық ренішті ұмытып, өкпе-назды кешіріп, бір-біріне ақ тілегін арнаған. «Самарқанның көк тасы еріген күн» деп бекер айтылмаған – бұл сөз Наурыздың мейірім мен ізгіліктің мерекесі екенін айшықтайды.
Ұлттық дәстүрлер мен ғұрыптар
Наурыз мерекесі ұлттық салт-дәстүрлермен тығыз байланысты. Соның бірі – жеті түрлі дәмнен дайындалатын Наурыз көже. Ол – тоқшылықтың, ырыс-берекенің белгісі. Әр үй дастарқан жайып, келген қонаққа ақ пейілмен дәм ұсынып, «Ақ мол болсын» деп бата берген.
Сондай-ақ, бұл күні алтыбақан құрылып, ұлттық ойындар ойналған. «Ханталапай», «Асық ату», «Арқан тарту» секілді ойындар жастарды ептілікке, ұйымшылдыққа тәрбиелеген. Ал ақсақалдар батасын беріп, елдің бірлігі мен тыныштығын тілеген.
Кеңестік кезең және үзіліс
Алайда XX ғасырда Наурыз мейрамын тойлау біраз уақытқа тоқтатылды. Кеңестік кезеңде ұлттық дәстүрлер шектеліп, бұл мереке ресми түрде атап өтілмеді. Дегенмен халық жадынан өшпеген Наурыз ауыл-аймақта жасырын түрде жалғасын тапты.
Тек 1988 жылдан бастап Наурыз қайта жаңғырып, тәуелсіздік алғаннан кейін мемлекеттік деңгейде тойлана бастады.
Бүгінгі Наурыз – жаңғыру символы
Қазіргі таңда Наурыз – Қазақстандағы ең маңызды әрі кең көлемде аталып өтетін мерекелердің бірі. Еліміздің барлық өңірінде киіз үйлер тігіліп, ұлттық тағамдар ұсынылып, мәдени-көпшілік іс-шаралар ұйымдастырылады.
Соңғы жылдары Наурыз жаңа форматта тойланып келеді. «Наурызнама» онкүндігі аясында әр күн белгілі бір тақырыпқа арналып, қайырымдылық, ұлттық спорт, мәдениет пен дәстүр кеңінен насихатталуда. Бұл – мерекенің мазмұнын тереңдетіп, оның тәрбиелік мәнін арттыруға бағытталған қадам.
Ұрпақ сабақтастығы
Бүгінгі Наурыз – өткен мен бүгінді жалғайтын алтын көпір. Бұл күні үлкендерден бата алып, кішілерге қамқорлық көрсету – қазақы тәрбиенің айқын көрінісі. Ұлттық ойындар мен салт-дәстүрлер арқылы жас ұрпақ өз тамырын танып, ұлттық болмысын қалыптастырады.
Наурыз – уақытпен өлшенбейтін құндылық. Ол – табиғатпен үндескен тіршілік, татулық пен бірліктің белгісі. Ғасырлар бойы жалғасқан бұл мейрам бүгінгі күні де өзінің мәнін жоғалтпай, жаңа мазмұнмен толықтырылып келеді.